Contact

Openingstijden werkdagen tussen 09:00 en 17:00 uur

Stel een vraag Stuur een idee in

Praktijkonderzoek mais op veen zonder ploegen krijgt vervolg

Mais verbouwen op veen zonder te ploegen is mogelijk. De opbrengsten zijn gelijk aan die van gangbare teelt, terwijl er minder grondbewerking is. Dit blijkt uit praktijkonderzoek van Wageningen University en Aequator. In de afgelopen twee jaar voerden zij dit onderzoek uit in het Friese veenweidegebied. Het praktijkonderzoek staat in het teken van de Feangreidefisy. Deze visie is mede door provincie Fryslân opgesteld om veenoxidatie en bodemdaling in het veenweidegebied te vertragen. Dit jaar start een demonstratieproject met maisteelt zonder ploegen, om deze vorm van teelt te stimuleren. Ook gaat het project Verduurzaming van maisteelt op veen van start. Verder start een praktijkonderzoek naar biodiversiteit.

Elke bewerking van veengrond veroorzaakt veenoxidatie en dus uitstoot van CO2. Daarmee draagt die bij aan bodemdaling en klimaateffecten. Zonder ploegen (kerende grondbewerking) wordt de bodem minder verstoord. Daardoor komt er minder zuurstof bij de onderliggende veenlaag. Het gevolg is dat de afbraak van het veen en daarmee de veenoxidatie en de bodemdaling afnemen. 

Op het eerste gezicht sluit maisteelt op veen niet goed aan bij de Feangreidefisy vanwege de gangbare grondbewerking van ploegen. De Feangreidefisy zet immers in op het zoveel mogelijk behouden van het veen met zo min mogelijk beroering daarvan, zodat effecten voor het klimaat van veengrond verminderd worden. Maar de teelt van een gewas als maïs blijkt geen zwart-wit verhaal voor de effecten voor het veen. Mais is een gewas dat efficiënter met grondwater en bodemvocht omgaat dan gras.  Zo droogt mais de veenbodem minder uit dan gras, behalve in extreem droge zomers. Daarnaast leidt mais in het voederpakket tot minder uitstoot van de klimaatgassen methaan en ammoniak. We kijken daarom niet kritisch naar mais als gewas, maar naar de grondbewerking. De uitdaging was om te onderzoeken hoe met zo min mogelijk grondbewerking maisteelt op veen nog mogelijk en lonend is.

Onderzoek door Wageningen University en Aequator
Wageningen University & Research (WUR) heeft samen met onderzoeksinstituut Aequator in 2017 en 2018 veldproeven uitgevoerd met maisteelt zonder ploegen. Dit gebeurde op puur veen in het Friese veenweidegebied. De conclusies uit het praktijkonderzoek zijn onder meer:

  • Maisteelt zonder ploegen levert bijna gelijke opbrengsten en voederwaarden op als gangbare maisteelt op veen.
  • Maisteelt zonder ploegen leidt tot een betere draagkracht van de bodem en minder insporing bij het oogsten.
  • Mais heeft tijdens de teelt en bij een gemiddelde zomer een gunstiger effect op de grondwaterstand en op het bodemvocht dan grasland. Dat laatste was al bekend en werd met de proeven bevestigd. Vocht speelt juist een belangrijke rol voor behoud van veengrond.

Vervolgprojecten
Het Bestjoerlik Oerlis Feangreidefisy (BOF) heeft besloten deze uitkomsten aan te grijpen voor het verminderen van veenoxidatie en bodemdaling. Er komen demo’s met maisteelt zonder ploegen bij minstens twintig boeren verspreid over het veenweidegebied. Daarnaast onderzoekt de provincie dit jaar om een stimuleringsregeling te openen voor investeringen in machines voor niet-kerende grondbewerking. Verduurzaming van maisteelt op veen start als apart project. Hierbij gaat het om onderzoek naar alternatieven voor chemische middelen tijdens de teelt. Tenslotte start een onderzoek naar de waarde van maisland en grasland voor de biodiversiteit en naar hoe die te versterken is.

In het BOF zijn provincie Fryslân, Wetterskip Fryslân, de Friese Milieu Federatie en de zeven Friese landbouworganisaties vertegenwoordigd alsmede gemeenten en de recreatiesector.

Rapportage Mais op Veenweide 2019