Boeren in Akkrumer Goedland doen ervaring op met hogere waterpeilen
Hoe blijft landbouw mogelijk op een veenbodem als het waterpeil omhooggaat? Aanwezig waren Agrarische Jongeren Friesland, Federatie Polderbelangen Friesland, Feriening Biologyske Boeren Fryslân, Het Friesch Grondbezit, LTO Noord, de Nederlandse Melkveehouders Vakbond en BoerenNatuur Fryslân. Boeren en deskundigen deelden hun eerste praktijkervaringen en onderzoeksresultaten.
In Akkrumer Goedland doen zeven melkveehouders daar in de praktijk ervaring mee. Zij onderzoeken hoe zij kunnen blijven boeren en tegelijkertijd kunnen bijdragen aan minder bodemdaling en CO₂-uitstoot. De eerste ervaringen zijn voorzichtig positief.
Boeren op natter veen
Door lage waterpeilen komt het veen in aanraking met zuurstof. Het veen breekt hierdoor af, waardoor de bodem daalt en CO₂ vrijkomt. Een hoger waterpeil kan dit proces afremmen. Voor agrariërs heeft dat gevolgen voor de manier waarop zij hun land gebruiken.
De deelnemende melkveehouders in Akkrumer Goedland werken van 1 april tot 1 oktober met waterpeilen van 20 tot 40 centimeter onder het maaiveld. Zo doen zij ervaring op met landbouw op natter veen. De boeren ontvangen een vergoeding voor mogelijk productieverlies.
Eerste ervaringen voorzichtig positief
De deelnemers zijn nu twee jaar bezig. Hun ervaringen zijn tot nu toe voorzichtig positief, al speelden de twee droge zomers daarbij een belangrijke rol. Het land bleef daardoor goed bewerkbaar. Een onverwacht voordeel van het hogere waterpeil is dat sommige boeren minder schade door muizen ervaren.
Er zijn ook aandachtspunten. Op nattere percelen liggen onder meer pitrus en leverbot op de loer. Daarnaast zijn sommige sloten breder geworden, waardoor minder grasland overblijft en percelen lastiger te bewerken zijn. De komende jaren moet blijken wat een hoger waterpeil betekent tijdens nattere perioden.
Zoeken naar nieuwe verdienmogelijkheden
Binnen Akkrumer Goedland wordt niet alleen gekeken naar de melkveehouderij. De ondernemers onderzoeken ook hoe landbouw kan worden gecombineerd met natuurbeheer, waterbeheer, CO₂-opslag, recreatie en lokale voedselproductie.
Ook wordt geëxperimenteerd met de teelt van lisdodde. Deze plant groeit goed op natte grond en kan onder meer worden gebruikt als grondstof voor biobased bouw- en isolatiemateriaal. Een belangrijk vraagstuk is hoe hiervoor een rendabele keten kan worden ontwikkeld.
Leren voor het Friese veenweidegebied
Akkrumer Goedland is een initiatief van boeren en ondernemers uit Akkrum en omgeving. Sinds 2024 is het binnen het Friese Veenweideprogramma aangewezen als kansrijk gebied. Ook is het een van de twee Friese pilotgebieden binnen het landelijke kennis- en innovatieprogramma NL2120.
De ervaringen uit Akkrumer Goedland leveren kennis op over landbouw bij hogere waterpeilen en nieuwe verdienmogelijkheden. Die kennis kan ook van waarde zijn voor andere boeren en gebieden in de Friese veenweiden.
Melk van het Noorden maakte een uitgebreide reportage over de ervaringen van de deelnemende boeren.
Lees het artikel hier: Akkrumer Goedland: de koe blijft, het boeren verandert