HAKLAM biedt nieuwe mogelijkheden voor flexibel peilbeheer 

Evaluatie van vijf jaar praktijkervaring laat zien dat flexibel peilbeheer perspectief biedt voor het Friese veenweidegebied. 

Na vijf jaar praktijkervaring blijkt HAKLAM (Hoog Als het Kan, Lager Als het Moet) een kansrijke manier om het waterpeil in het Friese veenweidegebied flexibeler te beheren. Uit de evaluatie van vijf pilotgebieden blijkt dat deze aanpak kan bijdragen aan het beperken van bodemdaling en de uitstoot van broeikasgassen, terwijl tegelijkertijd rekening wordt gehouden met de dagelijkse praktijk van agrariërs. 

Binnen het Friese Veenweideprogramma werken overheden, inwoners en agrariërs samen aan een toekomstbestendig veenweidegebied. Het waterpeil speelt daarin een belangrijke rol. Door het veen natter te houden, wordt de afbraak van het veen vertraagd. Dat helpt om bodemdaling en de uitstoot van CO₂ te verminderen. 

Waterpeil aanpassen aan de omstandigheden 

HAKLAM staat voor Hoog Als het Kan, Lager Als het Moet. In droge perioden wordt het waterpeil zo hoog mogelijk gehouden om het veen nat te houden en regenwater beter vast te houden. Als het nodig is, bijvoorbeeld bij nat weer of wanneer werkzaamheden op het land plaatsvinden, kan het peil tijdelijk worden verlaagd. Zo ontstaat meer ruimte om in te spelen op de omstandigheden, zonder het doel uit het oog te verliezen: het veen zo nat mogelijk houden. 

Positieve ervaringen uit de praktijk 

Tussen 2019 en 2024 is HAKLAM getest op vijf locaties in het Friese veenweidegebied. Veel deelnemende agrariërs zien HAKLAM als een beter alternatief dan een jaarrond hoog waterpeil. De grasopbrengst blijft beter op peil, de kans op natschade is kleiner en in droge perioden blijft regenwater langer beschikbaar voor het gewas. Daarmee biedt HAKLAM meer flexibiliteit voor de landbouw én draagt het bij aan de doelen van het Veenweideprogramma. 

Aandacht voor een zorgvuldige uitvoering 

De evaluatie laat ook zien dat flexibel peilbeheer vraagt om een goede samenwerking tussen boeren en Wetterskip Fryslân. Heldere afspraken, goede monitoring en aandacht voor waterkwaliteit, oevers en landbouwkundige effecten blijven belangrijk. Daarom bevat het evaluatierapport ook aanbevelingen voor de verdere toepassing van HAKLAM. 

Bouwsteen voor de toekomst 

Met het opnemen van HAKLAM in de gereedschapskist van het Friese Veenweideprogramma, is hiermee een extra maatregel beschikbaar. Per gebied kan worden bekeken welke aanpak het beste past. Zo werken de betrokken partijen stap voor stap aan een toekomstbestendig veenweidegebied, met oog voor klimaat, water, natuur én een duurzaam perspectief voor de landbouw.

Meer weten? Het rapport vindt u hier.