Contact

Openingstijden werkdagen tussen 09:00 en 17:00 uur

Stel een vraag Stuur een idee in

Diergezondheid; project leverbotbesmetting bij vernatting


De Gezondheidsdienst voor Dieren (GD) uit Deventer deed in 2020 onderzoek naar de risico’s op leverbotbesmetting bij vernatting in het veenweidegebied.

Wat is leverbotbesmetting?
De leverbotziekte, Fasciola hepatica, is een parasitaire aandoening die voorkomt bij herkauwers zoals runderen, schapen en geiten. Ook paarden, hazen, reeën en heel soms mensen kunnen worden besmet. Leverbot is een platworm van ongeveer drie centimeter lang. Hij leeft in de galgangen van de lever van de gastheer. Hij richt daar schade aan en produceert er eieren.

De gevolgen
Leverbotinfecties kunnen bij schapen verminderde groei, achteruitgang in conditie en sterfte tot gevolg hebben. Bij runderen treden vooral verminderde melkgift en slechtere groei op.

De levenscyclus van de leverbot
De eieren van de leverbotworm kunnen via de gal met de mest op het land (gras) terechtkomen. De larven uit die eieren ontwikkelen zich in ongeveer drie maanden in verschillende stadia tot besmettelijke cysten. Dit doen zij via een tussengastheer, de leverbotpoelslak. De cysten kunnen tot nieuwe infecties in vee leiden. In de gastheer groeien de cysten uit tot volwassen wormen. Weer drie maanden later komen opnieuw eieren via de mest op het land terecht.  

Hoe ontstaat leverbotbesmetting?
Leverbot komt voornamelijk voor onder vochtige leefomstandigheden. De leverbot heeft de leverbotpoelslak nodig als tussengastheer om uit te groeien van larve naar cyste. Leverbotbesmetting komt dus alleen voor op plaatsen waar dit poelslakje leeft. Natte weilanden zijn een ideale leefomgeving voor de leverbotpoelslak en als er vee op de weilanden graast, is de kans op besmetting het grootst.

Onderzoek leverbotbesmetting bij vernatting
Met de praktijkproef ‘onderwaterdrainage en greppelinfiltratie’ wordt er gekeken naar de verschillende effecten van het toepassen van beide maatregelen in landbouwpercelen. Eén van de mogelijke effecten van peilverhoging die onderzocht worden (expertview), is de mogelijke introductie en toename van leverbotinfectie. Vernatting van veengrond kan in theorie de kans op leverbotbesmetting bij vee verhogen. 

Wat wordt er met de nulmeting (tankmelkonderzoek, mestmonsters) onderzocht?
De melk die in de tankmelk zit, bevat mogelijk verschillende soorten afweerstoffen voor dierziekten. Regelmatig tankmelkonderzoek kan een goede indicatie geven over de algemene gezondheid van de veestapel. Inmiddels is de nulmeting van tankmelkmonsters met onderzoek op leverbot en salmonella gestart. Voorgenomen is een jaarlijkse monitoring te laten plaatsvinden. Voor de “HAKLAM”-pilots in de Friese veenweidegebieden kunnen zich nog steeds veehouders opgeven. Neem hiervoor contact met ons op via e-mail: veenweidevisie@fryslan.frl

Resultaten nader verkennend onderzoek
De Gezondheidsdienst voor Dieren heeft haar nader verkennend onderzoek naar de risico’s op leverbotinfecties bij vernatting afgerond. Het rapport bevat een overzicht van bestaand onderzoek van de afgelopen 10 jaar. Ook zijn hierin vooraf meegegeven onderzoeksvragen beantwoord. Daarnaast heeft de GD een praktische handleiding voor veehouders ontwikkeld. Het rapport en de handleiding kunt u hieronder downloaden.

Rapport: Nadere verkenning risico's op leverbotinfecties bij vernatting van veengronden

Handleiding voor veehouders: Mogelijkheden om risico's op leverbotinfecties te beperken bij grondwaterpeilverhoging